W Biblii termin „szata” odnosi się do rozmaitych strojów — zarówno zwykłych ubrań, jak i szat o szczególnym znaczeniu. W Biblii wymieniono jednak kilka konkretnych rodzajów szat:
1. Szaty kapłańskie: kapłani w Starym Testamencie mieli obowiązek nosić specjalne szaty podczas pełnienia obowiązków w świątyni. Wśród nich znajdowała się szata utkana z niebieskiej, purpurowej i szkarłatnej przędzy przeplecionej złotą nicią (Księga Wyjścia 28:31-35).
2. Szaty królewskie: królowie i inni władcy w Biblii są często opisywani jako noszący szaty z cennych tkanin, takich jak len czy jedwab. Szaty te często zdobiono klejnotami i innymi ozdobami (Księga Estery 8:15, Psalm 45:8).
3. Szaty sprawiedliwości: w Nowym Testamencie pojęcie „szaty sprawiedliwości” pojawia się jako metafora duchowej czystości i zbawienia, które wierzący otrzymują przez wiarę w Chrystusa.
Jak nazywa się biblijny ubiór?
Biblijny ubiór może oznaczać szeroki wachlarz strojów i stylów ubioru noszonych w okresie opisywanym przez Biblię. Do najczęściej wymienianych w Biblii rodzajów odzieży należą
1. Tunika: tunika była prostą szatą do kolan, noszoną w starożytności zarówno przez mężczyzn, jak i kobiety. Zwykle wykonywano ją z lnu lub wełny i często noszono jako spodnią warstwę.
2. Szata: szata była długim, luźnym strojem noszonym często na tunice. Zwykle wykonywano ją z wełny lub lnu; mogła być gładka albo zdobiona wzorami lub haftem.
3. Płaszcz: płaszcz był okryciem lub szalem noszonym na ramionach. Często wykonywano go z wełny; mógł być gładki albo zdobiony frędzlami lub chwostami.
4. Sandały: sandały były najczęstszym rodzajem obuwia w starożytności. Zwykle wykonywano je ze skóry, a rzemienie wiązano wokół kostki lub wyżej, wzdłuż nogi.
Jakie jest hebrajskie słowo oznaczające szatę?
W Biblii hebrajskiej kilka słów tłumaczy się jako „szata” lub „odzienie”, w zależności od rodzaju ubioru. Do najczęstszych należą ketonet (כתנת) — podstawowa tunika noszona przez mężczyzn i kobiety; simlā (שמלה) — wierzchnie odzienie lub płaszcz; oraz meʿil (מעיל) — dłuższa szata wierzchnia, taka jak niebieska szata arcykapłana (Księga Wyjścia 28:31-35).
1. Ketonet: podstawowa tunika noszona bezpośrednio na ciele. „Szata wielobarwna” Józefa to właśnie ketonet (Księga Rodzaju 37:3).
2. Simlā: wierzchnie odzienie lub płaszcz, które nocą mogło służyć także jako koc (Księga Wyjścia 22:26-27).
3. Meʿil: szata wierzchnia. Meʿil arcykapłana był utkany z niebieskiej przędzy, a przy jego dolnym brzegu znajdowały się granaty i złote dzwoneczki (Księga Wyjścia 28:31-35); prorok Samuel również nosił meʿil (1 Księga Samuela 2:18).
4. ʿezor i ḥagor: pas lub szarfa, którą przepasywano szatę (2 Księga Królewska 1:8; Księga Izajasza 11:5).
Jak nazywały się szaty Jezusa?
W Nowym Testamencie greckie słowa określające szaty Jezusa to chiton (χιτών) — spodnia tunika — oraz himation (ἱμάτιον) — wierzchni płaszcz. Ewangelia według św. Jana odnotowuje, że chiton Jezusa był bez szwu, utkany z jednego kawałka, a żołnierze rzucili o niego losy podczas ukrzyżowania (Ewangelia według św. Jana 19:23-24).
Ewangelia według św. Mateusza odnotowuje również, że przed ukrzyżowaniem żołnierze obdarli Jezusa i przyodziali go w szkarłatny płaszcz, a następnie z powrotem włożyli na niego jego własne ubranie (Ewangelia według św. Mateusza 27:28-31).
Gdzie Biblia zabrania noszenia ubrań płci przeciwnej?
Biblia nie posługuje się terminem „przebieranie się”, ale w Starym Testamencie znajduje się werset, który zabrania mężczyznom noszenia ubrań kobiecych i odwrotnie. Księga Powtórzonego Prawa 22:5 mówi: „Kobieta nie będzie nosiła ubioru mężczyzny ani mężczyzna nie ubierze się w szatę kobiety; bo każdy, kto to czyni, jest obrzydliwością dla Pana, Boga twego”.
Werset ten często interpretuje się jako nakaz, by mężczyźni i kobiety ubierali się zgodnie ze swoją płcią biologiczną. Niektórzy uważają, że zakazuje on wszelkich form przebierania się w stroje płci przeciwnej, inni natomiast odczytują go węziej — jako odnoszący się wyłącznie do sytuacji, w których ktoś próbuje oszukać innych lub dopuścić się nieobyczajnego zachowania.
Warto zauważyć, że werset ten jest częścią szerszego zbioru prawa starotestamentowego, obejmującego wiele innych przepisów i reguł — niektórych z nich większość dzisiejszych chrześcijan już nie przestrzega.
We współczesnym chrześcijańskim nabożeństwie najbliższymi potomkami tych biblijnych szat są biała alba noszona przez kapłanów oraz przypominająca tunikę dalmatyka noszona przez diakonów.
